UZSE aksiya va obligatsiyalarini onlayn kuzatish

Agar siz «Toshkent» Respublika fond birjasida (UZSE) investitsiya qilsangiz yoki buni rejalashtirayotgan boʻlsangiz, aksiya yoki obligatsiya oxirgi marta qanday narxda savdo qilinganini, narx qanday oʻzgarganini va emitent nimalarni eʼlon qilganini oson koʻrish yoʻli kerak. Finmind kuzatishning uch darajasini taklif qiladi. Birinchisi hisobsiz hammaga ochiq. Ikkinchi va uchinchisi tizimga kirganingizdan keyin ilova ichida ishlaydi.

Ushbu qoʻllanmada har bir daraja nimani koʻrsatishi va uning chegaralari qayerda ekanini koʻrib chiqamiz, shunda nimaga qarayotganingizni aniq bilasiz.

Ochiq sahifalar: UZSEdagi har bir aksiya va obligatsiya, hisobsiz

Finmind hamma ocha oladigan ikkita ochiq roʻyxatni eʼlon qiladi.

• /stocks sahifasida Finmind kuzatadigan UZSEdagi barcha aksiyalar bor: tiker, kompaniya, sektor, UZSdagi soʻnggi yopilish narxi, kunlik oʻzgarish va savdo sanasi. Imtiyozli aksiyalar kompaniya nomi yonida alohida belgilanadi.
• /uzse-bonds sahifasida birja eʼlon qiladigan roʻyxatdagi barcha obligatsiyalar bor: emitent, kupon stavkasi, soʻndirish sanasi va UZSdagi soʻnggi yopilish narxi.

Aksiyalar jadvali ustida maʼlumotlardagi soʻnggi savdo kuni koʻrsatiladi, shuning uchun raqamlar qanchalik yangi ekanini doim bilasiz. /stocks sahifasidagi qidiruv maydoni tiker, kompaniya nomi yoki ISIN qabul qiladi va aksiya hamda obligatsiyalarni birga qidiradi. Aniq tikerni yozsangiz, qidiruv sizni toʻgʻridan toʻgʻri oʻsha aksiya sahifasiga olib boradi.

Aksiya sahifasi nimani koʻrsatadi

Istalgan qatorni ochsangiz, /stocks/ va tikerdan iborat manzildagi sahifaga oʻtasiz. Unda quyidagilar bor:

1. Soʻnggi bitim: yopilish narxi, oʻzgarish va sana. Sahifada bu soʻnggi saqlangan savdo kunining yopilish narxi ekani va real vaqtdagi kotirovka emasligi aniq yozilgan.
2. Bir yillik kunlik yopilish narxlari grafigi, davr ichidagi eng past va eng yuqori narx bilan. Manba: uzse.uz.
3. Soʻnggi savdo kuni: oldingi yopilish narxi, ochilish, eng yuqori, eng past narx va hajm.
4. Maʼlumot mavjud boʻlsa, fundamental koʻrsatkichlar: ushbu aksiya turi boʻyicha bozor kapitallashuvi va muomaladagi aksiyalar soni, P/E, P/B, ROE, sof tushum, sof foyda, jami aktivlar, xususiy kapital va bir aksiyaga dividend. P/E va P/B koʻrsatilgan yopilish narxi va soʻnggi eʼlon qilingan yillik koʻrsatkichlar asosida hisoblanadi.
5. Qimmatli qogʻoz maʼlumotlari, jumladan aksiya turi (oddiy yoki imtiyozli). Kompaniyaning boshqa aksiya turi ham listingda boʻlsa, sahifa unga havola beradi.
6. Soʻnggi oshkor qilingan axborotlar, openinfo.uz saytidan, emitent qaysi tilda topshirgan boʻlsa, oʻsha tilda.

Biror koʻrsatkich boʻlmasa, sahifa uni taxmin qilmaydi, shunchaki koʻrsatmaydi.

Obligatsiya sahifasi nimani koʻrsatadi

Obligatsiya sahifasi /uzse-bonds/ va ISINdan iborat manzilda joylashgan. Unda soʻnggi bitim (yoki hali bitim qayd etilmagani haqida yozuv), kunlik yopilish narxlari grafigi va obligatsiya shartlari bor: emitent, tiker, kupon stavkasi, kupon toʻlovi davriyligi, nominal qiymat, chiqarilgan sana, soʻndirish sanasi, chiqarilgan va joylashtirilgan obligatsiyalar soni hamda bozor segmenti. Kupon formula bilan belgilangan boʻlsa, sahifa uni birja roʻyxatdagidek keltiradi. Muddati tugagan obligatsiyalar alohida belgilanadi. Sahifa oxirida emitentning oshkor qilingan axborotlari joylashgan.

UZSEdagi koʻp obligatsiyalar kam savdo qilinadi, shuning uchun grafik siyrak boʻlishi, soʻnggi yopilish narxi esa bir necha hafta yoki oy oldingi boʻlishi mumkin. Narx yonidagi sanani doim tekshiring. Kupon, narx va daromadlilik oʻzaro qanday bogʻliqligini bilmoqchi boʻlsangiz, obligatsiya daromadliligi, kupon va narx maqolasini oʻqing.

Kuzatuv roʻyxatlari: oʻzingizga muhim kompaniyalarni kuzating

Tizimga kirganingizdan keyin Kuzatuv roʻyxati sahifasida kompaniyalardan oʻz roʻyxatlaringizni tuzishingiz mumkin. Oʻzingiz tanlagan nomlar bilan bir nechta roʻyxat yaratasiz (masalan, «Banklar» yoki «Dividend uchun»), ularni qayta nomlaysiz yoki oʻchirasiz, «Kompaniya qoʻshish» tugmasi orqali esa kompaniyani nomi, tikeri yoki ISIN boʻyicha qoʻshasiz. Har bir qoʻshilgan kompaniya uchun soʻnggi narx va kunlik oʻzgarish koʻrinadi, «Yangilash» tugmasi ularni qayta yuklaydi.

Bir necha amaliy nuqta:

• Kuzatuv roʻyxatlari alohida obligatsiyalar emas, kompaniyalar (emitentlar) atrofida tuzilgan. Muayyan obligatsiyani kuzatish uchun uning ochiq sahifasini xatchoʻpga saqlang yoki unga narx ogohlantirishini qoʻying.
• Kuzatuv roʻyxatlari pullik funksiya. Finmindda pullik funksiyalar bittadan, maʼlum muddatga sotib olinadi, amaldagi narx esa ilovadagi Funksiyalar sahifasida koʻrsatiladi. Yuqoridagi ochiq sahifalar bepulligicha qoladi.

Portfel: haqiqatda nimaga egaligingizni kuzating

Bozorni kuzatish bir narsa. Oʻz aktivlaringizni kuzatish boshqa narsa, va Finmind portfeli tizimga kirgan har bir foydalanuvchi uchun bepul.

Uni toʻldirishning ikki yoʻli bor:

1. Brokerlik hisobingizni ulang. Finmind pul qoldigʻi va aktivlaringizni ulangan hisobdan oʻqiydi va jonli holatini koʻrsatadi. «Hozir sinxronlash» tugmasi yangi maʼlumotlarni yuklaydi, sahifa esa pul qoldigʻi va miqdorlar oxirgi marta qachon sinxronlanganini hamda narxlar qachon yangilanganini koʻrsatadi. Qadamlar va nima saqlanishi haqida brokerlik hisobini ulash maqolasida oʻqing.
2. Koʻchirmani yuklang. «Koʻchirmani yuklash» tugmasi fondbozori.uz brokerlik .xls koʻchirmasini qabul qiladi. Undagi bitimlar, aktivlar va solishtirilgan foyda/zarar portfelingizga yuklanadi.

Shundan keyin portfel sizga portfel qiymatini (aktivlar va UZSdagi pul qoldigʻi), aktivlar qiymatini, pozitsiyalar sonini, amalga oshmagan va amalga oshgan foyda/zararni koʻrsatadi. Har bir aktiv aksiya, imtiyozli aksiya yoki obligatsiya deb belgilanadi, shuning uchun aralash portfel ham tushunarli boʻlib qoladi.

Finmind nimani bilmasligini ham ochiq aytadi. Agar ayrim aksiyalar boʻyicha xarid yozuvi boʻlmasa, xarid qiymati va amalga oshmagan foyda/zarar faqat yozuvi bor aksiyalarni qamrab oladi, qolgani esa nol emas, nomaʼlum deb koʻrsatiladi. Savdo kunida jonli kotirovka boʻlmasa, sahifa aktivni soʻnggi saqlangan yopilish narxi yoki oxirgi sinxronlashdagi broker maʼlumotlari boʻyicha baholayotganini aytadi.

Qaysi vositadan qachon foydalanish kerak

• Investitsiyadan oldin kompaniya yoki obligatsiyani oʻrganyapsiz: ochiq sahifalardan boshlang. Ular bepul va hisob talab qilmaydi.
• Bir nechta kompaniyani yaqindan kuzatasiz: kuzatuv roʻyxati ularning soʻnggi narxi va kunlik oʻzgarishini bitta ekranga jamlaydi.
• Sizda allaqachon qimmatli qogʻozlar bor: hisobingizni ulang yoki koʻchirmani yuklang, hisob-kitobni portfel bajaradi.
• Narx oʻzgarganda xabar olishni xohlaysiz: narx ogohlantirishini qoʻying. Batafsil: UZSE aksiya va obligatsiyalari uchun narx ogohlantirishlari.

Bu ikki vosita orasidagi farq siz uchun yangi boʻlsa, aksiya va obligatsiya farqi maqolasi uni sodda tilda tushuntiradi.

Qanday boshlash kerak

1. /stocks yoki /uzse-bonds sahifasini oching va sizni qiziqtirgan qimmatli qogʻozni toping. Hisob kerak emas.
2. Koʻproq imkoniyat kerak boʻlganda, bepul roʻyxatdan oʻting. Portfel, simulyator va butun bozor boʻyicha buyurtmalar roʻyxati bepul.
3. Oʻz aktivlaringizni koʻrish uchun brokerlik hisobingizni ulang yoki koʻchirmani yuklang.
4. Kerak deb topsangiz, keyinroq kuzatuv roʻyxatlari va ogohlantirishlarni qoʻshing.

Koʻp beriladigan savollar

Finmindda UZSE narxlarini koʻrish uchun hisob kerakmi?

Yoʻq. /stocks va /uzse-bonds sahifalari hamda har bir aksiya va obligatsiya sahifasi ochiq. Tizimga kirmasdan tiker, kompaniya nomi yoki ISIN boʻyicha qidirishingiz mumkin, har bir sahifada esa soʻnggi saqlangan yopilish narxi, narx grafigi va emitentning oshkor qilingan axborotlari bor.

Ochiq sahifalardagi narxlar real vaqtdami?

Yoʻq. Ochiq sahifalar soʻnggi saqlangan savdo kunining yopilish narxini koʻrsatadi va har bir sahifada narx yonida bu haqida yozilgan. Narx bilan birga koʻrsatilgan sanani tekshiring, ayniqsa obligatsiyalarda, chunki ular boʻyicha bitimlar orasida uzoq vaqt oʻtishi mumkin.

Imtiyozli aksiyalarni oddiy aksiyalardan alohida kuzatsa boʻladimi?

Ha. Imtiyozli aksiyaning oʻz tikeri va imtiyozli aksiya deb belgilangan oʻz sahifasi bor, kompaniyaning boshqa aksiya turi mavjud boʻlsa, sahifa unga havola beradi. Portfelingizda imtiyozli aksiyalar oddiy aksiya va obligatsiyalardan alohida belgilanadi.

Portfel bepulmi?

Ha. Portfelni kuzatish, ulangan brokerlik hisobining jonli holati va koʻchirmani yuklash tizimga kirgan har bir foydalanuvchi uchun bepul. Kuzatuv roʻyxatlari va narx ogohlantirishlari pullik funksiyalar boʻlib, Funksiyalar sahifasidan bittadan sotib olinadi.